Zalmforel: weer een illusie armer…

Vorige week donderdag, 21 februari 2013, was de zalmforel het onderwerp in Keuringsdienst van Waarde op Nederland 3. Verschillende verslaggevers gingen op zoek naar de waarheid over dit visje. Een visje dat er van buiten uit ziet als een forel, maar van binnen als een zalm. Dat is dus niet normaal.

Wat is een zalmforel?Zalmforel

De verslaggevers gingen op zoek naar het antwoord op de vraag ‘wat is een zalmforel?’ Ze belden onder ander met diverse verkopers en bezochten een viskraam. De meesten wisten het antwoord op deze vraag niet. Ze dachten dat dit een kruising was tussen een zalm en een forel. Als het een kruising zou zijn, dan zou dat sowieso niet natuurlijk zijn. De marktkoopman beweerde dat er verschillende plekken in de wereld bestaan waar gevist kan worden op de zalmforel. Namen kon hij niet noemen, maar eigenlijk had hij geen idee van wat hij verkocht.

Bioloog Midas Dekkers had het antwoord: “Een zalmforel is een sprookjesvis.” Ook de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit  (NVWA)zegt dat zalmforel bestaat niet. Sterker nog, de NVWA zegt dat artikelen met deze naam niet eens verkocht mogen worden, omdat de naam zalmforel niet goed gekeurd is. Hoe komt het dan dat zalmforel overal verkrijgbaar is?

Waarom is zalm roze?

Volwassen zalm eet in het wild kleine visjes, zoals haring, of krill. Krill lijkt op een garnaal en kan ook een beetje een rood-roze kleur hebben. Zalm eet in de natuur zoveel krill, dat zijn vlees de kleur krijgt waar het om bekend staat: zalmroze. Zalm die geen krill eet, is gewoon grijs. Dus het vlees van kweekzalm zou helemaal niet zalmroze moeten zijn, want daar eten ze geen krill. Toch is een kweekzalm net zo roze of misschien zelfs nog rozer dan een wilde zalm. Hoe kan dat nou weer?

Zalm

In 1972 wist professor Basil Weedon deze kleur uit een krab te halen. Krab is in het Grieks asta. Daarom gaf hij de nieuw gevonden kleurstof de naam astaxanthine. Natuurlijk vond de industrie het te veel moeite om kleurstof uit krabben te halen. Om deze reden werd op zoek gegaan naar een alternatief. Dit alternatief werd gevonden in aardolie. Kleine stukjes aardolie worden bij elkaar gevoegd en tadaaa: astaxanthine!

Een zalm is geen zalm, als hij niet roze is. Toch? Dus kweekzalm krijgt lekker veel synthetisch astaxanthine te eten om mooi roze in de winkel of viskraam te kunnen liggen.

Waarom is zalmforel roze?

De industrie zou de industrie niet zijn, als ze niet weer een iets zou vinden om mensen met list en bedrog geld afhandig te maken. Want wat je met kweekzalm kunt, kun je natuurlijk ook met forel. Jawel, zalmforel is gewoon een ordinaire regenboogforel. Plofkip onder de vissen volgens Midas Dekkers.

Een van de verslaggevers van Keuringsdienst van Waarde bracht een bezoek aan een biologische zalmforelkwekerij in Frankrijk. Hij had zijn best gedaan om ook bij niet-biologische kwekerijen binnen te komen, maar was daar niet gewenst. Hoe zou dat toch komen…

In deze biologische zalmforelkwekerij kregen de vissen een mengsel van vismeel, visolie, graan (sinds wanneer eten vissen graan??) en astaxanthine. Heel veel astaxanthine, maar dan wel de natuurlijke vorm. Als dit de gang van zaken is in een biologische kwekerij, wil ik niet eens weten hoe het er aan toe gaat in een niet-biologische kwekerij.

Zalmforel is goede marketing

Je hebt dus regenboogforel en je hebt zalm. Hoewel regenboogforel behoort tot de familie van zalmen, is er een aardig verschil in prijs. Regenboogforel kost een Euro of vijf per pond. Zalm kost bijna het dubbele. Wat zou het opleveren, als je deze twee op magische wijze kon laten ‘paren’? Een tussenin-prijs uiteraard. Iedereen wil wel wat meer neertellen voor zo’n bijzondere vis.

De marktkoopman vertelt lachend hoe het woordje ‘zalm’ die simpele regenboogforel ‘upgradet’. Het is een toverwoordje waarvoor mensen, net als bij de toevoeging ‘baby’ of ‘bruids’, zonder problemen meer willen betalen.

Wat is het verschil tussen zalmforel en zalm?

Om te testen of er verschil is in smaak tussen zalm en zalmforel, ging een van de verslaggevers met beide naar een topkok met 20 jaar ervaring op het gebied van visbereiding. Hij liet de kok beide stukjes vis bereiden. Zowel de verslaggever als de kok kregen van ieder stukje vis een hapje, geblinddoekt. De kok met zo ontzettend veel ervaring met vis kon de forel niet van de zalm onderscheiden. Hoe moeten wij dat dan ooit kunnen doen?

En wat nu?

Aan de buitenkant ziet het er uit als een forel, maar vanbinnen is het net zalm en het smaakt ook nog naar zalm. Maar in feite is het een vuilnisbakkenvis gekleurd met stukjes aardolie. Balen! Ik vond het nog best lekker ook. Weer een illusie armer. Weer misleid. Is er dan niks meer te vertrouwen?

Uitzending gemist? Klik dan hier.

31 Comments

  • Barbara

    5 maart 2013

    Wow, super dit artikel. Wat een desillusie weer…. Voor mij geen zalmforel meer. Wat worden we toch enorm in de maling genomen met z’n allen. Bedankt voor deze informatie, dat helpt om steeds maar weer opnieuw de juiste keuzes te maken. Keep up the good work!

  • Dan eet maar liever gewone forel, kweker zoeken, zelf ophalen. Forel is heerlijk en hoeft om geen enkele reden rose te zijn. Hoezo vuilnisbakkenvis?

  • NotyourBeeswax

    10 april 2013

    Er staat een foutje in deze tekst. Er staat “of er verschil is in smaak tussen zalm en zalmforel”.
    Hij kon echter geen forel van zalmforel onderscheiden, omdat het beide naar forel smaakt. Zalm zou hij wel hebben herkend. Kleur definieert niet de smaak.

    http://www.youtube.com/watch?v=M7v-eEN2EiI

    • Jenaida

      12 april 2013

      Is geen foutje. Het is niet alleen de kleur die verandert. De voeding die regenboogforel krijgt om zalmforel te worden doet ook wat met de structuur en smaak. Bekijk de hele aflevering nog maar eens. Rond de 23 minuten is te zien dat de kok forel niet kan onderscheiden van zalm.

      • Tomaat

        7 december 2014

        De kok kan echt de forel niet van zalmforel onderscheiden, kijk het zelf nog maar eens goed. Het roze stukje is zalmforel.

  • Matheo

    6 augustus 2013

    Ja,weer zeer informatief.Jammer dat het genetisch manipuleren van forel niet aan de orde is gekomen.Midas Dekkers had het juist met de vergelijking met een plofkip.Men kan zalm en forel 2x zo snel laten groeien door een groei-gen toe te voegen.Ook groeihormonen in het voer doen hun commerciele werk prima.

  • whulsbergen

    23 januari 2014

    Het kleuren van de forel vind ik een redelijk onschuldig trucje. De forel merkt er niks van.

    En het oog is ook een belangrijke smaakcomponent. Dezelfde kok die z’n neus ophaalt over zalmforel, zorgt er wel voor dat z’n eten straks piekfijn geordend op de borden ligt. En daar verandert de smaak niks van, maar het geeft z’n gasten wel een luxere beleving.

    Margarine zou zonder kleurstof groen zijn, maar krijgt een boterkleurtje mee. Ook oplichting?

    Waar ik wel erg benieuwd naar ben is het gebruik van groeihormonen bij kweekvis, omdat dit raakt aan de plofkip en mogelijk wel dierenwelzijn (en viskwaliteit) in gevaar brengt. Helaas zegt het programma daar niks over.

    • John

      10 september 2015

      Boter is geel door de vitamine D!! Grasgevoederde dieren daar kun je echte boter mee maken met vitamine D.
      Dit ontbreekt in andere boter.

  • jolanda

    16 mei 2014

    en de wilde forel is wel lichtroze van kleur? is die te koop in Nederland?

    • Richard

      3 februari 2016

      Wilde forel is niet altijd lichtroze van kleur, maar dat kan wel door de kleine garnaal achtigen en ander water voedsel dat ze eten. Maar meestal eten forellen in het wild vooral insectenlarven, kleine visjes etc.

  • Britta Dubois

    14 juni 2014

    bon, dit wist ik dus niet… hopelijk kwam al die "zalmforel" die we het laatste jaar hebben gegeten (en dat zijn er immens veel) van biologische kwekerijen…

  • Dominique Dubois

    14 juni 2014

    meeeeerde!!

  • Marian van Ieperen

    15 augustus 2014

    Snotver, je haalt eens iets bijzonders op de markt, googlet op een receptje, en dit is het eerste wat je boven water krijgt. Vis met aardolie…. Poes, poes,poes….

  • Lida Bos

    20 oktober 2014

    Oké gefopt dus
    Mmmmmmm

  • De kung

    13 maart 2015

    Heb pas forel gerookt en deze aan enkele personen

    weggegeven als zijnde gerookte forel

    Reacactie was wat mirakels lekker voor mij geen zalm meer zeiden ze dit is een keer zo lekker.

    Dus schijn bedriegt?

    • Jenaida

      13 maart 2015

      Dan heb je toch gewoon een lekkere gerookte forel geserveerd? Niks mis mee.

      Dit artikel (en deze aflevering) laat zien dat zalmforel niet bestaat.

    • Ben

      9 januari 2017

      Ik probeer ook wel eens forel te roken. De kleur is wel mooi maar de forel heeft vaak een gronderige bijsmaak.
      Geen idee hoe dit komt.
      Weet u dit misschien?
      Of heeft u misschien een recept voor mij als uw forel zo lekker is.

      Met vriendelijke groet, Ben

  • Piet

    31 maart 2015

    Stukjes aardolie? Oh dear, nu wordt ik heel erg bang! Christ wat een crap

    • Jenaida

      2 april 2015

      Ik gok zo dat je de uitzending niet hebt bekeken…

  • Frans J.M. Dirks

    27 juli 2015

    Ik blijf dus gewoon (regenboog-)forellen roken. Lekker en gezond!

    • Richard

      3 februari 2016

      Lekker is een kwestie van smaak – gezond is iets heel anders.
      Kijk altijd uit met kweekvis – zelfs biologische kweekvis wordt niet gevoed met het voedsel dat ze normaal eten in de natuur. Dus kan je ervan uitgaan dat bio kweekvis geen anti-biotica of petrochemische kleurstoffen bevat. Maar je kan er niet vanuitgaan dat je hiermee de basisbehoefte aan Omega 3 en 6 binnenkrijgt.

  • Batya van Brakel

    13 januari 2016

    wij kregen vanavond in een Haags restaurant Zeeforel te eten en t leek gewoon een mootje zalm uit de supermarkt. Op internet stond dat zeeforel een beschermde vis is. snap er nu helemaal niets meer van….

    • Richard

      3 februari 2016

      Zeeforel is ook een mooie vis. Dat is feitelijk een regenboogforel die de zee op trekt om volwassen te worden. Doordat deze zeeforel hetzelfde voedsel eet als de zalm wanneer deze in de zee rondzwemt (krill, garnalen, visjes etc.), zal het vlees vaak licht roze zijn.
      Zeeforel dus niet verwarren met zalmforel.

  • Theo

    2 maart 2016

    Tja, vissen die niet bestaan, daar kennen we er meer van. Ik noem een kibbeling, lekkerbek en surimi, waarmee u uw toastje met “krab”salade belegt. Daar staat dan weer tegenover dat u prima, smakelijke en onbedreigde vissen als wijting, poon, brasem of bijvoorbeeld schar liever aan de kat voert of vermaalt tot voer van “plof”zalmen. En ja die moet je kleuren, maar gelukkig is aardolie ook een natuurproduct. Eten we we een keertje echt een mooi visje, zoals een tong, dan zijn we weer te ongeduldig en kiezen we voor de slipvariant. U eet veel, maar wilt daar weinig voor betalen en de ” industrie” levert u precies wat u wilt. En mij ook. Ben geen haar beter en ik weet niet eens of ik moet afsluiten met “tot mijn spijt”.

    • Jenaida

      29 maart 2016

      Zo is het!
      Ik zag ooit een programma, waarin een boer zei dat dit ondeugdelijke eten is wat de mensen willen.
      Als wij betere kwaliteit willen, reageert de industrie daarop.
      Dat zie je nu al in de supermarkten. Vijf jaar geleden kreeg ik de meest verbaasde blikken, wanneer ik vroeg naar quinoa en nu kun je het zelfs bij de Action kopen…

  • Jan Kursten

    11 mei 2016

    Beste liefhebbers van gezonde consumptie forel. In de discussie over zalmforel wil ik het volgende inbrengen. Het is een bekend fenomeen dat een groot deel van smaak met de ogen wordt bepaald. Een zalmkleurige vis wordt door meer consumenten lekker gevonden dan een bleek kleurige. Zij die stellen dat zalmforel niet bestaat hebben gelijk waar het betreft zalmforel als vissoort. Echter zalmforel als product, zijnde zalmkleurig forelvlees, bestaat wel degelijk. Van belang daarbij is dat zalmforel van Nederlandse kwekerijen systematisch worden gecontroleerd op voor de consument schadelijke stoffen door de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit.

  • t.c.man

    21 mei 2016

    men heeft een zeeforel gewoon de naam zalmforel gegeven vanwege de licht roze kleur. zeeforel bestaat wel degelijk in de wilde natuur. in de jaren ’70 gewoon op de visafslag te koop als die werd aangevoerd. men noemde het toen ook al zalmforel vanwege de kleur. dat ze nu gekweekt worden is uitsluitend vanwege de duurdere verkoopwaarde. keuring dienst van waarde had ook kunnen vragen of zeeforel bestaat en dan was beslist het antwoord “ja ” geweest.

  • Katie

    16 december 2016

    Dus, de forel krijgt hetzelfde te eten als een kweekzalm en smaakt daardoor lekkerder, maar blijft goedkoper dan een stukje (kweek)zalm. Wat is het probleem??

  • CK

    22 december 2016

    Vanavond veel verwarring over de regenboogforel bij de Lidl.
    De kleur van gerookte zalm en verpakt in dunne grote plakken gedrapeerd in de vorm van een vis.
    Totaal niet vergelijkbaar met forelfilet.
    Het woord zalmforel stond nergens en waar vandaan ook niet. Uit de zee of kweek.?
    Verkeerd kaartje? Neen dus, begrijp ik nu.
    Waarschijnijk kweek met kleurtje uit aardolie. -(

    Regenboogforel, onthoud die naam ,;-)

  • Erwin

    24 februari 2017

    Gezonde wilde vis?
    Het is helaas een feit dat de wereldzeeën zo onderhand leeg- “gevist” zijn door de mega trawlers die met gemak een school voorbij zwemmende dolfijnen ook even uit het water trekken. De vissen die ze bovenhalen hebben natuurlijk fijn rondgezwommen in die plastic soep die wij zee noemen. Met hier en daar een vlekje van weer een olieramp. Denkt u dat wij als consument ervan op de hoogte gebracht worden dat het wild gevangen visje op uw bord even ervoor nog rondzwom bij het stralende Fukushima?
    Doe mij alle dagen liever een lekkere gezonde Hollandse gekweekte vis die nooit last heeft gehad van de troep wij mensen in de zee hebben gedumpt. Die hebben het beste eten gekregen en in steeds maar weer gezuiverd water rond mogen zwemmen. En dat kleurtje? Ach, we worden toch wel voor de gek gehouden, dan maar met een kleurtje..