Veertig fascinerende feiten over het menselijk brein

Het wordt beschermd in een stevig huis. Het controleert iedere beweging, geur en emotie. Het registreert iedere herinnering van je grootste geluk tot je diepste pijn. Het reguleert alles van je ademhaling tot de groei van de nagel van je linker grote teen. Dit is slechts een greep uit waar ons brein toe in staat is. Ons brein, een wonderbaarlijk orgaan. Hier volgen veertig fascinerende feiten en een aantal tips om je brein gezond te houden.

Breineigenschappen

  1. Je brein weegt ongeveer 1,5 kilogram.
  2. Je huid weegt ongeveer twee keer zoveel als je brein.
  3. Je brein bestaat voor 75% uit water.
  4. Je brein bestaat uit 100 miljard neuronen.
  5. Er zijn 100 tot 10.000 synapsen voor elk neuron.
  6. Er zitten geen pijnreceptoren in je brein, dus je brein kan geen pijn voelen.
  7. Er ligt ongeveer 150.000 kilometer aan bloedvaten in je brein.
  8. Je brein is het meest vette orgaan van je lichaam en bevat minstens 60% vet.
  9. Je brein vormt 2% van je lichaamsgewicht, maar gebruikt 25% van de energie!

Breinontwikkeling

  1. Vroeg in de zwangerschap worden er ongeveer 250.000 neuronen per minuut aangemaakt.
  2. Bij je geboorte was je brein ongeveer net zo groot als een volwassen brein en bevatte bijna alle hersencellen voor je hele leven.
  3. Het brein van een pasgeborene groeit ongeveer drie keer zijn grootte in het eerste jaar.
  4. Voorlezen en veel praten tegen een jong kind bevordert de breinontwikkeling.
  5. Mensen blijven nieuwe gedurende het hele leven nieuwe neuronen aanmaken als reactie op mentale activiteit.
  6. Het eerste zintuig dat zich ontwikkelt in de baarmoeder is de tastzin. De lippen en wangen kunnen ongeveer vanaf de achtste week aanraking ervaren en de rest van het lichaam rond 12 weken.

Breinfunctie

  1. Je brein gebruikt ongeveer 20% van de totale hoeveelheid zuurstof in je lichaam.
  2. Je brein gebruikt ook 20% van de totale hoeveelheid bloed die in je lichaam circuleert.
  3. Als je brein 8 tot 10 seconden bloedt, verlies je het bewustzijn.
  4. Als je wakker bent, genereert je brein 10 tot 23 watt aan energie – dat is genoeg energie om een lamp aan te krijgen.
  5. Van gapen wordt gedacht dat het gebruikt wordt om meer zuurstof naar je hersenen te sturen en het zo dus af te helpen koelen en wakker te schudden.
  6. Het adagium dat mensen maar 10% van hun brein gebruiken klopt niet. Ieder deel van het brein heeft een bekende functie.
  7. Het brein kan 4 tot 6 minuten zonder zuurstuf, en dan begint het te sterven. 5 tot 10 minuten zonder zuurstof heeft permanente hersenschade tot gevolg.
  8. Een onderzoek onder 1 miljoen studenten in New York liet zien dat studenten  die lunches aten zonder kunstmatige zoetstoffen, conserveringsmiddelen en kleurstoffen het 14% beter deden op IQ-tests dan studenten die lunches aten met deze toevoegingen.

Psychologie van Je Brein

  1. Je kunt jezelf niet kietelen, omdat je brein onderscheid maakt tussen onverwachte aanraking en je eigen aanraking.
  2. Je bent in staat om, zonder woorden, te bepalen of iemand in een goede bui is, verdrietig is of boos alleen door naar het gezicht te kijken. Een klein gebied in de hersenen dat de amygdala heet, is verantwoordelijk voor je vermogen om iemands gezicht te lezen en te kijken naar aanwijzingen voor hoe iemand zich voelt.
  3. Je brein bepaalt in 13 milliseconden (0,013 seconden) of iemand aantrekkelijk is of niet, zonder dat het bewustzijn daar aan te pas komt.
  4. De connectie tussen lichaam en geest is een sterke. Er wordt gedacht dat 50 tot 70% van de bezoeken aan de dokter voor lichamelijke klachten eigenlijk te wijten zijn aan psychische factoren.

Geheugen

  1. Steeds wanneer je een herinnering oproept of een nieuwe gedachte hebt, maak je een nieuwe connectie aan in je brein.
  2. Herinneringen die getriggerd worden door reuk hebben een sterkere emotionele connectie en lijken daardoor intenser dan andere geheugen-triggers.
  3. Terwijl je ’s nachts slaapt, is het de beste tijd voor je brein om alle herinneringen van die dag te verankeren. Slaaptekort kan zelfs je vermogen om nieuwe herinneringen te creëren schaden.
  4. Wel eens last van anomie? Je weet wel, je probeert op een woord te komen en het ligt op het puntje van je tong, maar verder dan dat komt het niet. Dat fenomeen heeft dus een naam, anomie.
  5. Je geheugen werkt met associaties. Dus als je dingen beter wilt herinneren, creëer dan associaties voor jezelf.

Dromen en slaap

  1. Iedereen droomt. Dat je je ze niet altijd kunt herinneren, wil niet zeggen dat je niet droomt. Je dromen niet kunnen herinneren kan wijzen op een zinktekort.
  2. De meeste mensen dromen 1-2 uur ’s nachts en hebben ongeveer 4 tot 7 dromen per nacht.
  3. Onderzoeken hebben aangetoond dat hersengolven actiever zijn tijdens dromen dan wanneer je wakker bent.
  4. Sommige mensen (ongeveer 12%) dromen alleen in zwart/wit, anderen in dromen in kleur.
  5. Wanneer je slaapt, produceert je lichaam een hormoon dat voorkomt dat je je droom uitvoert; je wordt als het ware verlamd.

Grappige en interessante weetjes

  1. Jongleren kan het brein in slechts zeven dagen veranderen. Onderzoek laat zien dat het leren van nieuwe dingen het brein kan helpen snel te  veranderen.
  2. Iedere keer als je knippert, gaat je brein ‘aan’ en zorgt dat alles verlicht blijft en de hele wereld niet steeds duister wordt.
  3. Gapen is besmettelijk. Wetenschappers geloven dat dit voortkomt uit een eeuwenoud sociaal gebruik voor communicatie dat mensen nog steeds hebben.

 

Hou je brein gezond; negen belangrijke tips

  1. Gebruik omega-3 vetzuren. De omega-3 vetzuren eicosapentaeenzuur (EPA) en docosahexaeenzuur (DHA) zorgen dat het dopamineniveau in je brein hoog blijft, doen de groei van neuronen toenemen in de frontale cortex van je brein en verhogen de bloedstroom. Visolie en krillolie zijn goede bronnen.
  2. Sport. Lichaamsbeweging kan je brein stimuleren om met optimale capacitieit te werken door het aantal zenuwcellen te laten toenemen, het versterken van connecties tussen zenuwcellen en hen beschermen tegen schade.
  3. Slaap. Tijdens de slaap wordt je mentale energie weer aangevuld en een tekort aan slaap kan ervoor zorgen dat je brein geen nieuwe cellen meer aanmaakt.
  4. Eet gezond. Net als de rest van je lichaam, is je brein afhankelijk van gezonde voeding. Naast eiwitten en vetten, zijn vitamines en mineralen uit verse groenten ook erg belangrijk, net als het eten van minder suiker.
  5. Kom in de zon. Dit helpt je om optimale vitamine D niveaus te behouden. Wetenschappers komen meer en meer tot de ontdekking dat vitamine D nodig is om je brein gezond te hebben. Ze hebben receptoren voor vitamine D ontdekt in het brein, het ruggenmerg en het centraal zenuwstelsel.
  6. Doe de tv uit. Kinderen onder de 3 jaar televisie laten kijken kan hun taal- en sociale ontwikkeling belemmeren, en het kan ook  de chemie van je brein beïnvloeden.
  7. Bescherm je brein tegen mobieltjes. Onderzoeken hebben aangetoond dat gebruikers van mobiele telefoons 240% vatbaarder zijn voor hersentumoren en een onderzoek uit 2004 liet zien dat je risico op een akoestisch neuroom (een tumor aan de gehoorzenuw) bijna vier keer groter was aan de zijde van je hoofd waar je je mobieltje het meest hebt gehouden.
  8. Daag je brein uit. Geheugentraining kan je brein fit houden, terwijl je ouder wordt. Dit kan iets simpels zijn als namen bedenken van beroemde personen van wie de voornaam begint met de letter A, kruiswoordpuzzels maken of bordspellen spelen, waarbij je echt moet nadenken.
  9. Vermijd etenswaren die kunstmatige zoetstoffen en andere toevoegingen bevatten. Stoffen als aspartaam en monosodiumglutamaat, die in bijna alle bewerkte voedingsmiddelen zitten, kunnen je brein schaden.

Het zal je niet ontgaan zijn dat al deze dingen niet alleen je brein helpen, maar ook je hele lichaam helpen. Dus goed zijn voor je brein betekent genieten van een betere gezondheid van top tot teen!

Terug naar boven

3 Comments

  • Karianne van der Linden

    27 juli 2013

    Ik heb een vraag over punt 2 en 3:

    "Bij je geboorte was je brein ongeveer net zo groot als een volwassen brein en bevatte bijna alle hersencellen voor je hele leven.
    Het brein van een pasgeborene groeit ongeveer drie keer zijn grootte in het eerste jaar."

    Er staat dat je brein bij geboorte al bijna net zo groot is als een volwassen brein. En dan groeit het drie keer zijn grootte in het eerste jaar. Dan wordt het toch groter dan een volwassen brein, als je het op punt 2 baseert?

    Groeten,
    Karianne

  • Milian Mijwaart

    30 december 2016

    Ik zou heel erg graag willen opmerken dat iets simpels als mediteren ook goed is voor het brein. Er zijn veel onderzoeken naar gedaan die uitwijzen dat, samen met regelmatig een goed gesprek en sport, blijkt het brein hier erg goed van te functioneren.