Oerdieet vs. Schijf van Misdrijf

De Schijf van Vijf van het Voedingscentrum, wie kent ’em niet? De Nederlandse maatschappij leeft zo’n beetje op de adviezen van het Voedingscentrum. Dokters, diëtisten, fysiotherapeuten iedereen die een beetje met voeding, gezondheid of beweging te maken heeft, maakt gebruik van deze adviezen. Ik heb mijzelf daar helaas ook schuldig aan gemaakt. Wanneer patiënten bij mij kwamen met een lijstje supplementen die ze gebruikten, zei ik altijd dat dat niet nodig was. Mijn reactie was: “Als je gevarieerd eet en voldoende beweegt, heb je geen supplementen nodig.” Hoe onwetend was ik… Nooit heb ik mezelf afgevraagd waar deze adviezen op gebaseerd waren, nooit heb ik ze in twijfel getrokken. Het was ingepeperd en that’s it. Inmiddels ben ik wel meer waarom-vragen gaan stellen en nu weet ik beter. Die schijf van vijf maakt ons ziek. Vandaar de naam schijf van misdrijf.

Schijf van Vijf

Schijf van Vijf

Bron: Wikipedia

De Schijf van Vijf heeft vijf regels:

  1. Eet gevarieerd
  2. Eet niet te veel en beweeg
  3.  Eet minder verzadigd vet
  4. Eet veel groente, fruit en brood
  5. Eet veilig

De Schijf van Vijf heeft vijf vakken:

  1. Groente en fruit
  2. Graanproducten en peulvruchten
  3. Dranken
  4. Vet en olie
  5. Dierlijke producten en vleesvervangers

In 1953 heeft het Voorlichtingsbureau voor de voeding in Nederland (overheidsorgaan dat in 2000 opging in het Voedingscentrum) de Schijf van Vijf bedacht. Het idee was en is dat je iedere dag een keuze maken uit elk van de vijf groepen voedingsmiddelen. In 1981 werd de Schijf van Vijf vervanger door de maaltijdschijf en 10 jaar later (1991) door de voedingswijzer (wie kent deze nog?). In 2004 werd de gouwe ouwe Schijf van Vijf geherintroduceerd, maar dan in een iets andere vorm. Naast de vijf voedingsgroepen zijn er tegenwoordig ook vijf regels. In 1976 kende 63% van de ondervraagden de Schijf van Vijf. Ik denk dat dit percentage nu zelfs nog hoger ligt. De Schijf van Vijf is een begrip, maar is die schijf ook goed? Laten we de verschillende productgroepen bekijken.

Bron: Voedingscentrum, voor vrouw van 30 jaar

Groente en fruit in de Schijf van Vijf

Uitstekend advies! Maar 200 gram groente? Dat is mijn ontbijt zo ongeveer. Veel te weinig! Volgens het oerdieet zou je bij iedere maaltijd groente moeten eten. Dat komt zeker wel op 500 gram groente per dag.

Twee stuks fruit? Ietsje meer mag best, maar niet te veel. In suiker zit veel fructose, dat kan een belasting zijn voor de lever.

Graanproducten en peulvruchten in de Schijf van Vijf

Mijn eerste blog heb ik gewijd aan graan. Mocht je die nog niet hebben gelezen, hier volgt een samenvatting.

Graan bevat gluten. Gluten vormen slijk in je darmen en maken je darmstructuur stuk. Dit geldt voor iedereen, maar niet iedereen heeft er evenveel last van. Klachten kunnen variëren van brandend maagzuur tot vruchtbaarheidsproblemen. Gluten zitten ook in behangplaksel.

Graan bevat lectines. Lectines zijn de natuurlijke verdedigingsstoffen van de plant. De lectines in graan zorgen ervoor dat er gaatjes komen in je darm. Je gaat niet letterlijk poep lekken in je buik, maar deze gaatjes zorgen dat verschillende stofjes op plekken komen waar ze niet horen en zo een immuunreactie uitlokken. Dit kunnen voedingsstoffen zijn, waardoor je daar allergisch voor kunt worden, maar ook lichaamseigen cellen. Je lichaam gaat dus antistoffen maken tegen zijn eigen cellen. Dat is een auto-immuunziekte in wording!

Graan bevat saponines. Saponines in graan zijn ook verdedigingsstoffen van de plant. Ze vormen zeep. Vandaar dat bier schuimt… Saponines zorgen net als lectines voor gaatjes in je darmen.

Graan bevat vezels. Heel goed zou je denken, maar dit type vezel is niet geschikt voor mensen. Het maakt onze darmen stuk.

Graan bevat veel linolzuur. Dit is een onverzadigd vetzuur, dat nodig is voor ontstekingsreacties. Dat is nuttig, als je ergens een wond hebt. Want wondgenezing begint met ontsteking. Bij een teveel aan linolzuur gaat je lichaam echter zomaar ontstekingen maken: foute boel!

Voor peulvruchten geldt eigenlijk ongeveer hetzelfde als voor graan. Ze bevatten veel slechte saponines en lectines.

Zowel granen als peulvruchten bevatten heel veel koolhydraten. Als je iedere dag flink sport, verbruik je die koolhydraten misschien, maar anders worden die koolhydraten gewoon opgeslagen als vet.

Kortom, van dagelijks granen en peulvruchten word je ziek en vaak ook dik.

Dierlijke producten en vleesvervangers in de Schijf van Vijf

Vleesvervangers? Sorry, maar dat is onzin. Volgens mij heeft de mens in de evolutie gewoon vlees en vis gegeten. We zijn omnivoren (alleseters). Onze darm is gemaakt om zowel vlees/vis als groente/fruit te verteren, niet een van beide.

Melkproducten? Are you kidding me? Melk is voor baby’s van koeien, niet voor mensenbaby’s en al helemaal niet voor volwassen mens. Heb je ooit een volwassen tijger melk zien drinken van een olifant? De mens is het enige zoogdier dat melk drinkt van een ander zoogdier. Daar klopt toch niks van? Mensenmelk is voor mensenbaby’s. Melk voor calcium voor sterke botten en tegen osteoporose (botontkalking)? Nederland is het land dat ongeveer het meeste melk drinkt in de wereld en we hebben ook het hoogste aantal mensen met botontkalking. Hmm… Is dat niet gek? Nee, eigenlijk niet. Van melk drinken krijg je juist botontkalking.

Nog geen 1,5 ons vlees, vis, kip of eieren? Ik val misschien in herhaling, maar are you kidding me? Dit zijn belangrijke eiwitbronnen voor al onze lichaamscellen, spieren, enzymen en nog veel meer. Dit is het fundament van ons lichaam. Eiwit is proteïne en dit betekent eerste voedingsmiddel in het Grieks. Eiwitten bij iedere maaltijd is mijn advies. Als de oermens eiwitproducten (daar bedoel ik dus vlees/vis mee en geen peulvruchten) tot zijn beschikking had, at hij zoveel hij kon.

Ik snap dat de angst vooral zit in het verzadigd vet, maar ook verzadigd vet heeft zijn functies: isolatie en bescherming van de organen. Alles met mate uiteraard, maar je moet dit echt niet vermijden om  de kans op hart- en vaatziekten te verkleinen. Laat dan gewoon de graanproducten staan.

Vet en olie in de Schijf van Vijf

Hier gaat het om plantaardige oliën en dat is ook weer om het gebruik van verzadigd vet te beperken. Plantaardige oliën bevatten heel veel linolzuur. Zoals je hierboven hebt kunnen lezen, zorgt te veel linolzuur voor spontane ontstekingen. De tegenwerker hiervan is de omega-3 groep, vis dus. De verhouding tussen linolzuur en omega -3 zou maximaal 4:1 moeten zijn. Dus vier keer zoveel linolzuur als omega-3. De ideale verhouding is van allebei evenveel. Maar ja, volgens het voedingscentrum mag ik per dag 410 gram graanproducten en 45 gram plantaardige olie en maar 50 gram vis (ervan uitgaand dat ik nog andere dierlijke producten eet op een dag). Dat is 9x zoveel linolzuur als omega-3 en dat is zelfs nog een betrekkelijk laag getal. De meeste mensen zitten op een verhouding van 20-30:1. Dat gaat fout!

Dranken in de Schijf van Vijf

De laatste groep bestaat uit dranken inclusief melk. Melk is geen drank, melk is eten. Het bevat heel veel suiker (lactose), een beetje eiwit en een beetje vet. Melk is voor baby’s van koeien/geiten/schapen, niet voor mensen.

Ik kan hier een uiteenzetting geven van allerlei dranken die slecht zijn en waarom, maar laat ik gewoon zeggen wat goed is: water en groene thee. Saai!!! Dat klopt misschien, maar meer heeft je lichaam niet nodig.

In conclusio

Iedereen heeft vast wel een ver familielid die gewoon at volgens de Schijf van Vijf, rookte als een ketter en nooit bewoog, en die toch nooit wat had en gewoon 95 jaar is geworden. Dat is leuk, maar dat is de uitzondering op de regel. Kijk om je heen. Hoeveel mensen ken jij die nooit hoofdpijn hebben, die nooit last hebben van obstipatie, die nooit menstruatieproblemen hebben, die nooit (vul maar in)? Iedereen heeft wat, maar vaak heb je het niet eens door. Pas wanneer je je lifestyle aanpast en een moderne oermens wordt, ontdek je wat je hebt gemist.

Wil je ziek en jong oud worden, volg dan vooral de Schijf van Misdrijf. Wil je fit, slank, gezond en energiek zijn? Geef je lichaam dan wat het nodig heeft. Eet volgens de principes van het Oerdieet.

9 Comments

  • Joop Terhoeve

    11 maart 2013

    Heel goed!!

  • Jessica Young

    5 april 2013

    Goed stukje tekst. Duidelijk geschreven, voornamelijk voor de mensen die niks van voeding afweten.

  • Maarten Zonneveld

    7 mei 2013

    500 gram groente per dag eten is voor een hoop gezinnen niet betaalbaar vooral als een gezin uit vier kinderen en 2 ouders bestaat. Niet alle granen bevatten gluten, niet alle lectines en saponines zijn giftig. Als mensen voor een dieet kiezen hebben ze nogal de neiging compleet door te slaan. Men spreekt bijvoorbeeld nog maar over 1 aspect van granen, terwijl bepaalde granen veel goede voedingsstoffen bevatten. Als je zo een artikel schrijft stel je je zelf behoorlijk ter discussie. En van 50 gram graan per dag wordt je echt niet dik. En dat oerdieet heb ik ook wat twijfels aan. Als je daar aan begint liggen tekorten ook wel erg dichtbij. Wat vindt de schrijfster van yoghurt, karnemelk? Dit hele artikel is gewoon erg snel door de bocht. Als Chivo dit zou lezen laten ze er geen stuk van heel.

  • Yolande van Rosmalen

    26 juni 2013

    Er zijn veel mensen die niet goed op groene thee reageren, maagklachten krijgen…

  • Rosanna Anna

    17 september 2013

    Vlees eten is niet nodig en heel erg ongezond!

  • Anoniem

    16 oktober 2013

    Wat is dit oerdieet? heb je dat zelf verzonnen?
    Oerdieten zijn verschillend per plaats waar men op deze aarde leeft. Een holbewoner in Nederland had een ander voedselpatroon dan Aziatische holbewoners. Dat melk of veel glutenbevattend brood nuttigen schadelijk kan zijn voor je lijf is wel enigszins universeel voor elk mensenras. Maar dat wil nog niet zeggen dat de zogenaamde schadelijkheid van 'schoon' voedsel bij elk mens hetzelfde werkt.
    Zo hebben mensen in landen met een geschiedenis van veel melk drinken een hogere tolerantie hiertegen dan landen waar men van oorsprong helemaal geen melk van dieren drinken. De voedzaamheid, vitamine opname en schadelijkheid van elk soort voedsel verschilt per mens.
    Ik ben op deze site terecht gekomen tijdens mijn twijfels over de schijf van 5 en de opgedrongen eetgewoontes en dieten die volgens verschillende moderne schrijvers het gezonds voor ons zou zijn; ik zie het als een onderdeel van de commerciële gezondheidshype.
    De extreme diversiteit aan voedsel die van ons verwacht word te eten om zo gezond en zo oud mogelijk te worden heb ik altijd vreemd gevonden en bedacht me wat nauwer te kijken naar onze oerpatronen betreft ons eten.
    Waarom kunnen sommige mensen 100 jaar worden, levend op een bakje rijst met bouillon per dag en moeten wij ineens een koningsmaaltijd naar binnen schuiven om gewoon gezond te blijven?
    Is het onderhoud van je lijf dan belangrijker dan het eten van een zo breed mogelijk scala aan voedsel om je lijf te pimpen? Ik moet eerlijk zeggen, over deze vraag ben ik nog niet helemaal uit, maar ik denk wel dat als je meer wilt weten over een echt oerdieet, kijk dan naar wat je voorouders aten als basis voor de dagelijkse maaltijd. Probeer seizoensgebonden te eten en overeet jezelf nooit. Hiermee bedoel ik zowel het letterlijke teveel eten als de soberheid van het eten. Als je bijvoorbeeld jezelf eraan went elke dag kilo's fruit te eten denk ik dat je fruitmand tegen de tijd dat je ziek bent ook niet meer zo goed zal werken. Aan de andere kant zal iemand die zijn oorsprong vind uit een warm tropisch eiland de hoeveelheid fruit gewend zijn in zijn voedselpatroon en als hij ziek is zou hij kunnen grijpen naar andere eetgewoontes die van oorsprong op zijn bodem gebruikelijk waren om aan te sterken.
    Ik geloof dat geen enkel 'schoon' voedsel per definitie schadelijk voor ons allemaal kan zijn, vlees dus ook niet.
    Voordat je weer wat schrijft over oerdieten, wees dan alsjeblieft niet zo radicaal meer, maar wees iets flexibeler in je benadering. Elk mens is anders en er bestaan dus veel vraagstukken over dit thema en die mis ik in je verhaal.

  • Jenaida van Wijk-Cicilia

    29 oktober 2013

    Dank voor je reactie. Een kritische blik kan nooit kwaad, net als een beetje research. Heb jij dat gedaan? Oervoeding of paleo gegoogeld? Een boek of wat gelezen? Nee, dit heb ik niet zelf verzonnen. Dat zou wat zijn! Voor de start van je research: http://www.youtube.com/watch?v=4mU9AkXu3KA Succes! 🙂

  • Ellen Bekema

    18 augustus 2014

    Goed en helder artikel over het oerdieet. Ik ben al 30 jr. Vegetariër, maar heb de laatste paar jaren wel vis gegeten. Nu las ik dat de meeste, juist vette, vissoorten veel gifstoffen bevatten. Nu vraag ik me af hoe ik aan mijn eiwitten en andere stoffen moet komen, aangezien het oerdieet wèl vlees bevat..? Zijn er goede suplimenten?

  • Jenaida van Wijk-Cicilia

    19 augustus 2014

    Vis bevat ook de juiste stoffen om de giftige stoffen te elimineren. Eieren zijn ook een zeer goede bron van eiwitten.