Dik worden, je ontkomt er bijna niet aan

Vandaag waren we een dagje met het gezin naar de Efteling. Bepakt en bezakt met onze lunches, gezonde versnaperingen en flessen water gingen we de deur uit. Al van kleins af aan zijn we gewend om ons eigen proviand mee te nemen, want als je alles in de Efteling moet kopen, is een dagje uit met het gezin een belachelijk dure grap. Misschien denk je nu dat een arts toch helemaal niet op de kleintjes hoeft te letten. Of dat nu waar is of niet, ik weiger €3,- te betalen voor 1 ijsje, terwijl ik er in de supermarkt 6 heb voor een Euro meer. Vergeef me, als de prijzen niet helemaal kloppen. Het is al een hele tijd geleden dat ik een pak ijsjes heb gekocht. Maar sinds we zijn gaan eten als oermensen, gaat het ons echt niet om de prijs. Een gezonde maaltijd is nauwelijks te vinden in de Efteling. Dus is er maar één oplossing; neem zelf je eten mee.

Blind voor blubber

Ik hoor het steeds vaker van mensen, die ik help. Als je zelf gezond eet, valt het pas op hoe ongezond anderen eten. Dan pas lijken je ogen open te gaan voor hoe dik heel veel mensen zijn. Ik heb zelf die ervaring met mijn man. In de beginjaren van ons huwelijk hebben we onszelf aardig volgestopt met afhaalmaaltijden, pizza’s en andere troep. Toen onze oudste geboren werd, zijn we wat gezonder gaan eten. Tenminste, wat we tot dan toe als gezond beschouwden. Maar zelfs toen kwamen er regelmatig pizza’s binnen, lag de kelder vol baguettes en stond de koelkast vol Goedemorgen en Bananenmelk. Nee, die zijn echt niet gezond. Tenzij je gelooft dat 45 gram suiker (= 15 suikerklontjes) per pak Goedemorgen gezond is. Verder vloeide de alcohol rijkelijk (niet bij mij, want ik gaf borstvoeding). En de repen chocola waren niet aan te slepen (wel voor mij :D). Het zal je dan ook niet verbazen dat manlief na twee jaar in het getrouwde leven een kilo of 20 aangekomen was. Hij heeft er aanleg voor, ik niet. Dus ik was ook wel wat zwaarder, maar ik kon het gebruiken en ik was bovendien zwanger. Maar je zou toch zeggen, 20 kilogram meer, 20 kilogram vet. Dat moet je toch zien? Dat moet je toch voelen? Mijn eerlijke antwoord daarop? Nee, ik zag het niet. Pas toen we een niet zo charmante zwembadfoto zagen, dachten we: “Oehh, dat is toch niet helemaal de bedoeling.” We dachten dat het kwam, doordat we elkaar iedere dag zagen. Dan valt het niet zo op dat iemand iedere week een paar ons aankomt. Toch? Maar nu weet ik dat het daar niet aan heeft gelegen. Ik was gewoon blind voor blubber. Nu kan ik gelijk zien, wanneer manlief te veel koolhydraten eet en hij ook. De kilo’s vliegen er niet aan hoor, maar het zijn details die opvallen. En zo’n dagje Efteling? Wat zijn we toch een ongezond stelletje vetzakken bij elkaar.

Overladen met troep

Ik moet eerlijk toegeven dat ik het vandaag toch even moeilijk had. In de Efteling doen ze erg hun best om mensen lekker te maken met troep. Als je binnenkomt, staat er een koffietentje voor een lekkere verse bak. Loop je een stukje door, dan loop je tegen een oliebollenkraam aan. Weer even verderop staat een ijskraampje. Nog iets verder is een restaurant met panini’s en pasta’s. Loop je weer een stukje door, dan is daar een  Unox-wagentje, een donuttent, een frietkraam, een nachokraam, een dönertent, een popcornkraam, weer een ijskraam, weer een Unox-wagentje, een snoepgoedwinkeltje, een poffertjeskraam, een pannenkoekentent, bier met braadworst, een (…) Ik kan nog wel een pagina vullen met wat ik allemaal aan kraampjes en tentjes heb gezien vandaag, maar dat zal ik je besparen. Temidden van al dit ongezonde geweld was er één karretje met vers fruit, jawel, één heel karretje. De rest van de kraampjes verkoopt alleen vet, zoet en zout. Waarom doet de Efteling dit, is het entreekaartje niet genoeg? Nee! Hoe meer geld, hoe beter. Toch? Maar waarom dan geen gezonde kraampjes, tentjes en restaurants? Heel simpel, zoet verkoopt, vet verkoopt! En nog slimmer, als je eenmaal begint aan zoet, dan wil je meermeermeer! En geloof me, zelf als je, zoals ik, gezonde voeding predikt en weet wat al die troep met je lichaam doet, zelfs dan valt al dat lekkers op. Ik kan mijn ogen sluiten en als een blinde rondlopen, maar mijn neus is niet gesloten voor de geur van friet, popcorn, hamburgers, oliebollen, Unox en noem maar op. Het was maar goed dat we heel wat fruit mee hadden en wat nootjes, want anders… Nee, ik heb niks gekocht. Maar ik kan me voorstellen, dat mensen makkelijk in de verleiding komen in zo’n pretpark. Je kunt er niet omheen, het ongezonde lonkt overal. Lonkt? Uhh, iedere 10 meter kun je wel iets ongezonds kopen. Dat is geen lonken meer, dat is bijna belagen. Maar nee, ik zeg dit niet om mensen die verkeerde keuzes maken een excuus te geven. Ik zeg dit niet om je een reden te geven om de schuld buiten jezelf te leggen. Ik zeg dit om je duidelijk te maken dat je wél een keuze hebt en dat je in staat bent de juiste keuze te maken.

Waarom verkoopt zoet zo goed?

Het zal je niet ontgaan zijn dat ik het steeds heb over de oermens. Die sterke, gezonde, slanke man/vrouw, die niet terugdeinsde voor een stevige sprint, een lange trektocht, een beetje kou of een beetje honger. Die mens die door de bossen ging en in bomen klom op zoek naar het eten voor die dag. Die mens die genetisch gezien voor 99,9% op ons lijkt, maar lichamelijk gezien totaal het tegenovergestelde is. Voor die oermens was de smaak van zoetigheid zeker niet iets van alledag. Alleen wanneer er fruit te plukken viel in zijn buurt, kon hij er van genieten. En dat zal hij ongetwijfeld hebben gedaan, maar met mate. Het kon ook slechts een paar maanden per jaar.

Tegenwoordig zit overal suiker in, zelfs in dingen waarvan je het niet verwacht. Een paar plakjes rauwe ham? Suiker. Gerookte zalm? Suiker. Ketchup? Suiker. Mayonaise? Suiker. Diepvriesdoperwten? Suiker. Diepvrieszeevruchten? Suiker. En dat doet de voedingsindustrie heel slim, want suiker is gewoon verslavend en niet zo’n klein beetje ook. Uit onderzoek bij ratten is gebleken dat het zelfs verslavender kan zijn dan cocaïne! Ok, een mens is geen rat, maar schuif deze bevindingen niet zomaar terzijde. Ratten zijn een van de meest gebruikte proefdieren in medische onderzoeken. En er zijn duidelijke aanwijzingen dat suiker voor mensen net zo verslavend werkt. Daar hoef je geen wetenschapper voor te zijn. Kijk maar om je heen!

Een tweede reden zit in onze hersenen ingebakken. Ons brein is geconditioneerd op het ‘feit’ dat suiker plezier geeft. Dit komt door de manier waarop we als kind (en misschien wel nog steeds) beloond werden. Een snoepje, als je lief was geweest. Een toetje, als je je bord leeg at. Een stukje taart, als je hard gezongen had voor de jarige. Een reep chocola, omdat je zo lief bent. En je kunt zo zelf nog wel meer voorbeelden bedenken. Een beloning geeft je plezier en 1 en 1 is 2; suiker geeft plezier. Meneer Pavlov heeft zich wereldberoemd gemaakt met deze ontdekking.

Een derde reden waarom zoet zo goed verkoopt, is dat het een kortwerkende ‘drug’ is. Het is zo uitgewerkt en dan heb je er meer van nodig. Dit heeft echter niet zozeer met een verslavend effect te maken, maar meer met een hormonaal proces dat in gang wordt gezet. Wanneer je suiker eet, gaan de alarmbellen af in je lichaam. Je alvleesklier begint direct insuline je lijf in te sturen om ervoor te zorgen dat je lichaam zo snel mogelijk die suikers verwerkt. Doordat we gewend zijn te vaak en te veel suiker te eten, is onze alvleesklier een beetje ontregeld en geeft deze te veel insuline af. Hierdoor wordt je suikerspiegel te laag en veroorzaakt het welbekende dipje en wat doe je dan? Ik geloof niet dat je gaat zitten wachten tot je lichaam deze disbalans heeft bijgesteld. Of wel? Nee! Je grijpt naar iets zoets. En dan begint het hormonencircus weer van voor af aan. En van dat proces maakt de Efteling heel handig gebruik door op iedere tien meter een ander kraampje neer te zetten.

Waarom verkoopt vet zo goed?

Ook dit is een volkomen logisch lichamelijk proces. We hebben vetten nodig. Iedere cel van ons lichaam bestaat uit vet. Zonder vet gaan we gewoon hartstikke dood. Er zijn vetten die ons lichaam zelf kan maken en er zijn vetten die we alleen met ons eten binnen kunnen krijgen. Omega 3 vetten (de correcte term is vetzuren) zijn hier de belangrijkste van. Deze vetzuren hebben zoveel positieve eigenschappen, daar ben ik een hele bladzijde aan kwijt. Dat ga ik niet doen, maar ik zal er een paar noemen: ontstekingsremming, bloeddrukverlaging, tegen depressie, tegen ADHD, tegen auto-immuunziekten, behoud van de oogfunctie. Eigenlijk zijn omega-3 vetzuren overal goed voor. Maar een van deze vetzuren (alfa-linoleenzuur) kan ons lichaam niet zelf maken. Alfa-linoleenzuur moeten we met onze voeding binnen zien te krijgen. Met alfa-linoleenzuur kunnen andere omega-3 vetzuren gemaakt worden. Maar de meeste mensen (en ook kinderen!) krijgen hiervan niet voldoende binnen en daardoor hebben ze ook een tekort aan de andere omega-3 vetzuren. Tegenwoordig zien we steeds meer ADHD, depressie, schizofrenie, bipolaire stoornis, dementie, hart- en vaatziekten, auto-immuunziekten… Gaat er al een lampje branden?

Ons lichaam heeft deze vetzuren nodig. Ons lichaam wil gezond blijven. Ons lichaam schreeuwt om deze vetten, maar wij interpreteren deze schreeuw verkeerd. Wij eten wel vet, maar niet die vetten die ons lichaam nodig heeft. En zolang ons lichaam hier een tekort aan blijft houden, blijft het schreeuwen en zolang wij ons lichaam verkeerd begrijpen, zegt de grote gele M: “Bedankt!” en zegt de Efteling: “Kom gauw terug!” En wij worden maar zieker en zieker en zwakker en zwakker en dikker en dikker. Net als Holle Bolle Gijs.

Maak de juiste keuze

Er zijn nog meer redenen waarom we verkeerde keuzes maken. Nu weet je waarom je kiest voor zoet en vet. Alleen nu is de grote vraag, hoe kom je ervan af? Dat kan een psychologisch iets zijn van Tjakka! tot mediteren en acupunctuur, maar ik ga het simpel houden. Twee tips.

1.       Stop met suiker!

Dit lijkt misschien heel moeilijk, zeker nu je weet dat het een verslavende drug is. Maar het is eigenlijk heel simpel. Iedere twee weken heb je een nieuwe set smaakpapillen in je mond. Daar hoef je helemaal niks voor te doen. Dat doet je lichaam voor je. Wat doe jij dan? Even twee weken afzien en niks eten waar suiker in zit. Nee, ook geen zoetstoffen, want die zijn..uhm..zoet? Als je na die twee weken iets eet waar suiker in zit, vraag je je af hoe je dat in hemelsnaam ooit lekker hebt kunnen vinden. Ik was echt een zoetekauw. Om je een idee te geven; Ooit gehoord van gecondenseerde melk? Daar heb je blikjes van. Je kunt het gebruiken als melk en suiker in één voor in de koffie. Antillianen gebruiken het voornamelijk in taarten en andere lekkernijen. Het spul is mierzoet, het glazuur springt van je tanden. Ik dronk van die blikjes leeg, onverdund… 😮 Ik deed twee of drie klontjes suiker in mijn thee, ik deed suiker bij mijn chili con carne, bruine bonensoep en erwtensoep. Snap je waar ik vandaan kom? Ik ben gestopt met suiker en pas toen leerde ik proeven. Het was alsof mijn smaakpapillen bijkwamen na altijd in coma te zijn geweest. Nu vind ik cashewnoten al zoet en een appel soms zelfs te zoet. Kun je het je voorstellen? Als ik het kon met mijn ernstige suikerverslaving, wat houdt jou dan tegen? Niet zeuren, gewoon stoppen, cold turkey!

2.       Eet genoeg omega-3!

Omega-3 vetzuren vind je in lijnzaadolie, chiazaadjes, walnoten en vis. Eet twee keer per week vette vis (haring, makreel, zalm, sardientjes). De reden dat het advies op twee keer per week blijft hangen is dat vissen in de zee zwemmen en schepen ook. Die visjes krijgen dus helaas ook wat minder goede stoffen binnen en daar willen wij er niet te veel van binnen krijgen. Dus vandaar twee keer per week. Wil je er zeker van zijn dat je voldoende omega 3 binnen krijgt, gebruik dan een goed visoliesupplement. Wij gebruiken deze.

En wat de Efteling betreft… In het Sprookjesbos ben je veilig, tot aan het Anton Pieckplein. Mocht je het aandurven om hierbuiten te treden, dan kun je je eigen salade samenstellen bij Het Witte Paard en in Station de Oost. Maar het allerbeste blijft natuurlijk gewoon je eigen eten meenemen.

 

Vragen of opmerkingen? Laat ze hieronder achter. Je mening wordt op prijs gesteld.

Terug naar boven

4 Comments

  • Ruth Cicilia

    7 september 2012

    Ja heel interessant en leerzaam, bedankt Jenaida. Het blijft niet alleen bij lezen maar ook naleven……

  • Crisleen Ferreira

    8 september 2012

    Leuk en herkenbaar artikel Jenaida !

    • Jenaida

      12 september 2012

      Fijn om te horen!

  • Tosca

    27 mei 2014

    Nee! Geen visolie gebruiken hoor! Gewoon vis eten, zit je meteen ook weer een beetje vol. Verder goed artikel, interessante dingen schrijf je op, ik leer dingen. Maar zeg eens eerlijk: hoe erg ben je van de suiker af? Want helemaal geen suiker nemen, dat valt nog best tegen toch? En dan nog een vraagje, hierover is al zoveel discussie: is de ene suiker beter dan de andere? Er is witte geraffineerde suiker, rietsuiker, oerzoet, gula java, honing, dadelstroop…zo veel soorten suikers.