De acht gezondheidslessen die een baby je leert

Dochterlief is inmiddels al bijna zes weken oud. Ze leert me even stil te staan, rustiger aan te doen, te relativeren en wat meer mindful te zijn. Onderstaande lessen leert ze me ook en ze heeft het niet eens door…

Gezondheidsles 1.
Eet, wanneer je lichaam daarom vraagt en eet niet te veel

Bij een baby werkt het heel simpel: hongergevoel –> hongersignalen –> huilen –> drinken –> blij. Een baby eet niet voor de gezelligheid, uit verveling, omdat het 18.00u is, om mama te pleasen of uit emotie (hoewel een borst zeker wel troost kan bieden, maar dan gaat het niet zozeer om de melk). Een baby eet om de enige reden dat wij ook zouden moeten eten: honger of trek liever gezegd. Een baby eet ook niet te veel. Een baby kan niet eens te veel eten. Vol = vol. Als het te veel is, komt het er weer uit.

Wij volwassenen hebben dat afgeleerd door opdrachten als: “Wel je bord leeg eten, anders krijg je geen toetje.” Met twee kleine jongens ben ik wel bekend met dit machtsspel… Je bord leeg eten uit beleefdheid of omdat je er in een restaurant voor hebt betaald is ook zo’n mooie manier om niet naar je lichaam te luisteren. Daarin geeft de baby ons het goede voorbeeld. Luisteren naar je lichaam is wel iets wat je opnieuw moet en kunt leren.

Gezondheidsles 2.
Eet veel vetten

Als je het water uit moedermelk haalt, is de helft van wat je overhoudt vet. De samenstelling van moedermelk is deels afhankelijk van wat moeder eet en varieert daardoor enorm. Het gemiddelde vetgehalte is 3,9%. Ter vergelijk volle melk uit de supermarkt bevat gemiddeld 3,5% vet. Ongeveer 40% daarvan is verzadigd vet. En een groot deel is ook nog cholesterol. O oh, pas op! Zo direct raken de bloedvaten van je baby verstopt! Of is dat gewoon zoals ons dagmenu er uit zou moeten zien, met de helft vet en veel verzadigd vet? Caprylzuur en laurinezuur zitten ook rijkelijk in moedermelk. Het zijn verzadigde vetzuren met anti-microbiële eigenschappen. Raad eens waar die ook in zitten? In kokosvet! Andere belangrijke vetten in moedermelk zijn de omega 3-vetzuren EPA en DHA. Al deze vetten zijn van levensbelang voor de vorming van cellen, de ontwikkeling van het zenuwstelsel en de hersenen en natuurlijk voor energievoorziening.

Gezondheidsles: verzadigd vet

De enorm snelle groei van de hersenen vraagt veel energie en daar is de lactose in moedermelk onder andere voor. Maar als volwassene hoeven je hersenen niet zo hard meer te groeien. Dus de hoeveelheid koolhydraten mag beperkt worden en vetten zouden de primaire energiebron moeten zijn.

Gezondheidsles 3.
Eet geen ‘vergif’

Hier moet ik een beetje voorzichtig zijn, want dit is vooral wat ik zelf ondervonden heb. Ik geef uiteraard borstvoeding en let daarbij dus ook op wat ik eet. Dit gaat verder dan alcohol laten staan. Al enkele jaren hebben we granen, suiker, aardappelen en peulvruchten uit ons menu verbannen, maar zo af en toe zijn die voedingsmiddelen toch wel lekker. Heel af en toe. Tijdens het WK was zo’n ‘heel-af-en-toe-moment’. M&m’s zijn mijn allergrootste zwak, ook al weet ik dat die dingen letterlijk bol staan van de suikers en kleurstoffen. Pizza neemt een goede tweede plaats in beslag en friet komt op de derde plaats. Ja, ik ben ook mens. 🙂 Al deze dingen zou je in de categorie gif (in ossenwit gebakken friet valt op zich wel mee vergeleken met  m&m’s) kunnen plaatsen. Ze hebben niks met voeding te maken. Het is alleen vulling en dat heb ik geweten. Dochterlief heeft totaal geen last van krampjes, ook niet bij gekruid eten, maar toen… Ze heeft zo hartverscheurend gehuild en geschopt dat ik sindsdien het vergif maar laat staan. Dus geen granen en geraffineerde suikers en geraffineerde melk voor mij.

Gezondheidsles 4.
Poep voor, na of tijdens iedere maaltijd

Ja, poepen dat doen ze! Je hoeft niet te kijken naar de consistentie, want die stelt niks voor. Het gaat om de frequentie. Alle kraamverzorgsters die we hebben gehad, zeiden hetzelfde: “De frequentie kan variëren van tien keer op een dag tot één keer per week.” Onze baby’s zaten gewoon rond de poepbeurt per maaltijd. En zo zou het ook bij ons volwassenen moeten zijn. Om de dag ontlasting hebben is niet normaal, dagelijks op z’n minst en liefst eigenlijk twee keer. Als dat niet het geval is, zou je je lifestyle toch even onder de loep moeten nemen.

Gezondheidsles 5.
Slaap voldoende

Laat ik heel eerlijk zijn. Slapen is niet mijn favoriete bezigheid. ‘s Avonds kom ik tot leven en ben ik op mijn best (nee, ik heb geen bijnieruitputting). Het liefst ga ik pas om 2.00u naar bed of later en ‘s ochtends hoeft de dag voor mij pas om 11.00u te beginnen. Dit heeft vermoedelijk te maken met mijn circadiane ritme. Ik ben een late bird of night owl zoals ze dat noemen. Vroeger toen we nog ‘in het wild’ leefden moest er over de stam gewaakt worden. Dat gebeurde in shifts, ook ‘s nachts dus. Ik had waarschijnlijk prima de nachtdienst kunnen draaien. Maar ja, de kinderen houden geen rekening met mijn circadiane ritme. Die zijn er regelmatig, zodra het licht wordt (verduisterende gordijnen houden helaas het gefluit van de vogels niet tegen). En nu met een nieuwe baby… Ja, ik heb chronisch slaaptekort. Maar gelukkig heb ik er tot op heden weinig last van. Met enige regelmaat krijg ik van manlief een ‘hang-jij-maar-lekker-de-late-bird-uit’-ochtend/middag om bij te tanken.

Maar onze baby laat perfect zien hoe het moet. Eten en slapen, daar word je groot van. En groeien doet ze, 1,5 kg en 5 cm in 4 weken! Nu hoeven wij volwassenen niet te groeien in lengte (en liefst ook niet in de breedte), maar ons lichaam is constant aan het vernieuwen en herstellen. Dat gebeurt vooral tijdens de slaap. Slapen is echt van levensbelang. Ook als je gewicht wilt verliezen is slapen noodzakelijk. Cortisol, het stresshormoon, is een vetopslaghormoon. Gedurende de dag neemt de hoeveelheid cortisol af om rond 22.00-24.00u een dieptepunt te bereiken. Slaaphormoon melatonine neemt dan toe en dan word je moe en ga je naar bed. Zo zou het moeten gaan. Aan het begin van de nacht bereikt groeihormoon zijn piek. Groeihormoon is onder andere verantwoordelijk voor vernieuwing, reparatie én vetverbranding. Maar als je nog tot laat aan het facebooken, tv kijken of anderszins actief bezig bent, gaat dat ten koste van je hormoonhuishouding.

Ik voel me lichtelijk hypocriet om dit te zeggen, maar zorg dat je voldoende slaapt. Als late bird in een wereld die gewoon om 7.00u begint en/of met kinderen kan dat een enorme uitdaging zijn. Vijf uren aaneengesloten slapen is het absolute minimum. De rest van het aantal uren slaap dat je nodig hebt is heel persoonlijk.

Gezondheidsles 6.
Beweeg

Wat doe je om een baby rustig te krijgen? Wiegen, sussen, wandelen met de wandelwagen of draagdoek? Wat het ook is, dikke kans dat je beweegt. Toch? Baby laat zien wat natuurlijk is. Het zit niet in onze aard om het grootste deel van onze wakkere tijd te zitten. Beweging versterkt het immuunsysteem, helpt onder andere bij gewichtsbeheersing, diabetes type 2, de cholesterolhuishouding, het verbetert de stemming, geeft energie en het kan nog leuk zijn ook! Korte wandelingen zijn een mooi begin, maar de echte gezondheidsbevorderende effecten komen van krachttraining. Bovendien stimuleert krachttraining de afgifte van testosteron, wat weer bevorderlijk is voor het libido…

Gezondheidsles 7.
Speel

Hoe doen mensen als ze een wakkere baby vasthouden? Ze doen gek: gekke geluidjes, gekke bekken, kiekeboe etc. Rondom een baby of (klein) kind zijn brengt het kind in de meeste mensen naar boven en dat is nog bevorderlijk voor de ontwikkeling van de baby ook. Laat dat kind eens wat vaker zien. Het houdt je jong.

Gezondheidsles 8.
Maak contact met je medemens

Hoewel je het in deze tijden van oorlog en na de verschrikkelijke vliegtuigramp niet zou zeggen, is het een feit dat mensen sociale wezens zijn. We zijn kuddedieren. Dat is te zien aan een baby. Een baby zoekt contact, ze zoekt je ogen, ze lacht, ze beweegt enthousiast. En wat doe je als iemand naar je lacht? Precies, je lacht terug. Onze opvoeding en ‘het leven’ maken dat we individualisten worden, maar van nature zijn we dat niet. In mijn tijd in de kinder- en jeugdpsychiatrie heb ik verschillende geadopteerde kinderen meegemaakt die dit contact in hun vroege jaren hebben moeten missen. Hechtingsstoornissen en ontwikkelingsstoornissen zijn het gevolg. Natuurlijk spelen meerdere factoren hierbij een rol, maar mijn punt is dat het in onze aard ligt om met andere mensen contact te hebben. Lach eens wat vaker naar een vreemde, maak een praatje met de caissière, de conducteur of buschauffeur. Kijk eens wat vaker op van je telefoon en zie de mensen om je heen.

Weet jij nog een les die een baby je kan leren?

2 Comments

  • Krystel Schwedler

    1 augustus 2014

    Gefeliciteerd met de geboorte van jullie dochter! Mijn jongste dochter is net 3 maandjes. Mooi artikel!

    • Jenaida

      5 augustus 2014

      Bedankt en jij nog gefeliciteerd!