Heeft ADHD iets met voeding te maken?

“ADHD bestaat niet”, is wat de bedenker van ADHD zou hebben gezegd op zijn sterfbed. ADHD zou een verzonnen ziekte zijn om miljoenen mensen, vooral kinderen, afhankelijk te maken van Ritalin en andere psychofarmaca. Ik heb 2 jaar in de kinder- en jeugdpsychiatrie gewerkt. Ook ik heb mij schuldig gemaakt aan het uitdelen van Ritalin alsof het snoep was, maar ik wist niet beter. Inmiddels wel… Kan voeding iets betekenen voor kinderen en volwassenen met ADHD?

Wat is ADHD?

Door de jaren heen zijn er vele namen geweest voor wat we nu kennen als ADHD:

  • Minimal brain damage
  • Minimal brain dysfunction
  • Leer- en gedragsstoornis
  • Hyperkinetic reaction to childhood

ADHD staat sinds 1987 als zodanig in de DSM. ADHD staat voor attention deficit hyperactivity disorder, een tekort aan aandacht en een teveel aan activiteit. Alle Dagen Heel Druk werd ook veel gebruikt. ADD is de variant waarbij wel sprake is van aandachttekort, maar niet van hyperactiviteit. Eigenlijk is er niet één soort ADHD. Het is meer een verzameling van symptomen die niet onder een andere psychiatrische noemer te vangen valt, net als PDD-nos.

De aan mij geleerde uitleg die ik ouders mee gaf, was de volgende.

“De hele dag komen er zowel van binnen als van buiten impulsen op ons af. Wij zijn nu aan het praten, maar schenken geen aandacht aan de auto’s die buiten rijden, de vogels die fluiten of de stemmen op de gang. We kunnen al die ruis filteren om ons te concentreren op dit gesprek. Dat gaat automatisch. Bij uw kind gaat dat filteren wat lastig. Alles wat hij hoort, ziet of voelt moet hij bewust een plekje geven. Omdat dit niet automatisch gaat, kost hem dat veel tijd, want alles komt binnen. Het is dan heel lastig om langdurig ergens de aandacht bij te houden. Niet alle kinderen reageren hetzelfde op alle impulsen die binnenkomen. Sommige kinderen worden heel druk, ADHD, en andere kinderen zijn juist afwezig, in hun eigen wereldje, ADD.”

Ritalin en ADHD

Ouders knikten vaak begripvol en begrepen na mijn uitleg. Meestal hadden ze al jaren met hun kind van alles en nog wat geprobeerd, meegemaakt en ondergaan. Dus ze waren al blij zat, als ik met ‘het verlossende antwoord’ kwam. En de volgende stap was meestal Ritalin…

ADHD en Ritalin

“Ik ben geen voorstander van medicijnen bij kinderen, maar aangezien uw kind in zijn ontwikkeling geremd wordt door de hinder die hij ondervindt van de ADHD, adviseer ik u Ritalin. Door de jaren heen heeft dit medicijn zich zeker bewezen. De psychiatrie is een lastig vak, als het om medicatie gaat. Het meeste werkt niet of slechts tijdelijk. Bij Ritalin is dat anders. Ritalin kan het leven van uw kind veranderen. Ritalin zorgt er namelijk voor dat uw kind wel die verschillende impulsen kan filteren en zich geconcentreerd met een taak kan bezighouden.”

Als je niet beter zou weten, zou je haast denken dat ik zelf voor de Ritalin-fabriek werkte. Wat een grap! Maar ik moet wel eerlijk zijn. Er is niks aan gelogen hoor. De meeste kinderen die ik Ritalin heb voorgeschreven, hadden daar baat bij. Ik herinner mij nog een patiëntje van bijna zes. De eerste keer dat hij bij mij kwam met zijn ouders, had hij binnen vijf minuten mijn kamer volledig verbouwd en hing hij uitdagend ondersteboven in zijn stoel. Zijn ouders hadden de grootste moeite om hem rustig te krijgen en schaamden zich voor hem en hun eigen ‘onkunde’. Ik heb hem aan de Ritalin gezet, zoals dat dan heet, en zag hem na een paar weken weer terug. Hij gaf me netjes een hand en ging aan tafel zitten kleuren!!!

Dat Ritalin gewoon kinder-speed is, realiseerde ik mij toen nog niet. Ritalin is trouwens een merknaam. De werkzame stof is methylfenidaat, familie van speed en cocaïne. Uit de verslavingszorg weet ik dat jongeren en volwassenen met ADHD hun Ritalin opspaarden om het later op te snuiven. Speed en cocaïne zijn, net als Ritalin, opwekkende middelen. Je wordt er actief en helder van, omdat het ervoor zorgt dat er meer dopamine en noradrenaline afgegeven wordt. Eigenlijk is ADHD niet een aandoening met een verhoogde prikkelbaarheid, maar juist een verlaagde. Dat is de reden dat een opwekkend middel als methylfenidaat werkt. Als ik zelf methylfenidaat zou gebruiken, zou ik juist hyperactief worden.

Suiker en ADHD

Jarenlang werd suiker gezien als veroorzaker of verergerende factor van ADHD. Dit is echter nooit wetenschappelijk bewezen. Maar als je een beetje logisch nadenkt, kun je de verbanden wel zien, wetenschappelijk of niet.

Suiker, en dan vooral geraffineerde suiker, berooft het lichaam van vitamines en mineralen, omdat die er tijdens het raffinageproces zijn uitgehaald. Suiker levert het lichaam in die zin weinig op en kost vooral heel veel. Suiker zorgt ook voor schommelingen in de bloedsuikerspiegel. Eerst ontstaat er een flinke piek en dan een diep dal. Een lage bloedsuikerspiegel kan ook symptomen geven van verminderde aandacht en focus en verhoogde frustratie. Daarnaast is suiker een voedingsbodem voor schadelijke schimmels en bacteriën. Dit vraagt weer extra activiteit van het immuunsysteem en kan bijdragen aan allergieën en voedselintoleranties.

ADHD suiker

Geur-, kleur- en smaakstoffen hebben ook regelmatig de schuld gekregen, maar ook dat verband is nog altijd niet wetenschappelijk aangetoond. En dat terwijl de meeste moeders die ik gesproken heb, toch duidelijke verschillen merkten, wanneer hun kind iets met suiker of andere toevoegingen had gegeten of gedronken…

Is ADHD een voedselallergie?

In 2011 baarde dr. Pelsser veel opzien met haar RED-dieet. Het is een dieet gebaseerd op de gedachte dat ADHD een uiting is van allergieën voor bepaalde voedingsmiddelen. RED staat voor restriction elimination diet. De basis bestaat uit rijst, sla, peer, lam en water. Aan dit beperkte assortiment kunnen na verloop van tijd beetje voor beetje andere voedingsmiddelen toegevoegd worden.

Het RED-dieet kwam in de Lancet, een van ’s werelds meest gerenommeerde wetenschappelijke medische vakbladen. De zogenaamde INCA-studie (Impact of Nutrition on Children with ADHD) was een onderzoek onder 100 Nederlandse en Belgische kinderen (4-8 jaar) met ADHD. Uit het onderzoek bleek dat het RED-dieet bij 64% van de kinderen in de dieetgroep enorme gedragsverbetering teweeg te hebben gebracht.

Een belangrijke schakel leek gevonden, maar Pelsser werd afgeschoten als de ketters die honderden jaren geleden beweerden dat de zon het middelpunt van ons zonnestelsel was…

Hoewel we er nog weinig van horen, leeft het RED-dieet nog voort. Het is een dieet op maat, maar het kost aardig wat. Dat kan voor veel ouders een belemmering vormen. De formules worden geheim gehouden en op de website wordt verkondigd dat ouders echt niet zelf moeten gaan knutselen met voeding. Daar ben ik het niet helemaal mee eens.

ADHD en oervoeding

Het RED-dieet is dus een dieet, een tijdelijk iets. Tijdelijke veranderingen geven tijdelijke resultaten. Het dieet heeft echter wel heel wat weg van oervoeding, op de rijst na. Groente, fruit, vlees en water. Het enige wat ontbreekt is de voor de hersenen zo belangrijke component vis.

Kinderen oervoeding

ADHD heeft iets te maken met stofjes in de hersenen. Als je niet de juiste dingen eet om die stofjes te kunnen maken, kan dat problemen geven. Als je dingen eet, die de aanmaak van die stofjes belemmeren, kan dat ook problemen geven.

Dopamine wordt gemaakt van het aminozuur tyrosine. Tyrosine is onder andere te vinden kip, kalkoen, vis, amandelen, pompoenpitten en sesamzaad, avocado’s en bananen. Tyrosine zit ook in rijst. Zou daar het geheim van het RED-dieet in zitten? Maar tyrosine moet nog een aantal stappen ondergaan, voordat het dopamine kan worden. Die stappen vergen verschillende vitamines en mineralen. Dus als je die niet eet, wordt het lastig. Bovendien wordt adrenaline weer van dopamine gemaakt. Continu stress kan zo ook de hoeveelheid dopamine doen afnemen.

ADHD is dus meer dan voeding. Zoals ik aan het begin al duidelijk maakte, is ADHD een allegaartje van symptomen. Meerder symptomen, meerdere oorzaken, maar het kan absoluut geen kwaad om met de juiste voeding te beginnen.

Wat vind jij ervan?

2 Comments

  • Sas Kia

    13 oktober 2013

    top !

  • Duco Schot

    1 december 2013

    Mijn zoon heeft het dieet gedaan van mevr. Pelser.
    Eigenlijk moet je het geen dieet noemen vind ik. Het is een uitzoeken van voedselintoleranties. Onze zoon was 15 toen we het gingen uitzoeken. Hij mocht geen rundvlees, slechts 1x in de week aardappels en geen doperwten, geen aardbeien en geen perziken. Deze intolerantie is voor iedereen weer anders. Hij had geen problemen met suiker of e nummers.
    Hij kon stoppen met zijn medicijnen. Hij is nu 19 en tijdelijk thuis tussen 2 opleidingen in.
    Hij vroeg zich af of hij die intoleranties vergroeid was en eet nu sinds 2 weken weer alles. Dus even afwachten wat het effect is.
    Ik heb het idee dat het slechte slapen weer terug is, maar we merken nog niks van het drukke gedrag. Zelf zegt hij nog geen last te hebben van het bijennest vol van gedachten, zoals vroeger was toen hij nog niet aan het dieet begonnen was.
    Overigens wil ik nog wel als reactie op je verhaal van pelser zeggen dat het dieet een basis is waar geen reactie op kwam bij adhd. Alleen mensen die dan zonder bv medicatie konden gingen er mee verder. Uiteindelijk houd je hooguit 5 producten over die je niet of beperkt mag eten.
    Groeten Lisette Sieliakus